normy hałasu

Marcin Sztandera

Na drogach mniej ekranów. Pierwsze efekty nowych norm hałasu

Na drogach mniej ekranów. Pierwsze efekty nowych norm hałasu

Zarządcy dróg zmieniają projekty ich budowy, by maksymalnie zmniejszyć ilość stawianych ekranów akustycznych. Stanie się tak m.in. na krajowej "siódemce". - Będzie taniej, bo ekrany to 10 procent inwestycji - mówi Damian Urbanowski, dyrektor Świętokrzyskiego Zarządu Dróg Wojewódzkich.

Ekranowy bezsens. Dlaczego w Polsce jest tak dużo ekranów akustycznych?

Tylko przy autostradzie A2 Stryków - Konotopa budowa niepotrzebnych ekranów pochłonęła ponad 41 mln zł - ocenia NIK. Ale ostrzega: normy hałasu podniesiono w 2012 r. do poziomu groźnego dla zdrowia

Umorzone śledztwo w sprawie ekranów akustycznych

Prokuratura Okręgowa w Warszawie umorzyła śledztwo w sprawie niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy tworzących przepisy dotyczące norm poziomów hałasu. Nikomu nie postawiono zarzutów.

PE: Samochody powinny mniej hałasować

PE: Samochody powinny mniej hałasować

Europosłowie chcą, by dopuszczalny poziom hałasu dla samochodów osobowych został obniżony z 74 decybeli obecnie do 68 decybeli. Pojazdy o większej mocy, np. sportowe, będą mogły przekroczyć dopuszczalny poziom o 2 do 6 decybeli. Komisja środowiska PE żądała limitu dla aut sportowych na poziomie 71

Sopot straci status uzdrowiska? Trafił na czarną listę ministra zdrowia

Sopot straci status uzdrowiska? Trafił na czarną listę ministra zdrowia

tym czasie urząd miasta niezwłocznie zleci ponowne wykonanie pomiarów hałasu i wystąpi o wydanie świadectwa potwierdzającego właściwości lecznicze klimatu.Co z tymi pyłami?Dodatkowo - zgodnie ze świadectwem potwierdzającym właściwości lecznicze klimatu w kurorcie - przekroczona była dopuszczalna norma

NIK: budowa ekranów akustycznych na A2 za prawie 200 mln zł

minister środowiska, chcąc ograniczyć koszty robót drogowych i w reakcji na krytykę, że w Polsce obowiązywały bardziej rygorystyczne normy hałasu niż w niektórych państwach UE, w październiku 2012 r. podwyższył w ekspresowym tempie dopuszczalne normy hałasu. Nie uwzględnił jednak opinii ministra zdrowia i

NIK: budowa ekranów akustycznych na A2 pochłonęła prawie 200 mln zł

akustycznych. Izba wskazała, że minister środowiska, chcąc ograniczyć koszty robót drogowych i w reakcji na krytykę, że w Polsce obowiązywały bardziej rygorystyczne normy hałasu niż w niektórych państwach UE, w październiku 2012 r. podwyższył w ekspresowym tempie dopuszczalne normy hałasu. Nie uwzględnił

NIK: budowa ekranów akustycznych na A2 pochłonęła prawie 200 mln zł

Izba wskazała, że minister środowiska, chcąc ograniczyć koszty robót drogowych i w reakcji na krytykę, że w Polsce obowiązywały bardziej rygorystyczne normy hałasu niż w niektórych państwach UE, w październiku 2012 r. podwyższył w ekspresowym tempie dopuszczalne normy hałasu. Nie uwzględnił jednak

62 mln zł na odszkodowania za hałas wokół lotniska?

62 mln zł na odszkodowania za hałas wokół lotniska?

Dwa lata temu wokół poznańskiego lotniska Ławica utworzono tzw. obszar ograniczonego użytkowania, w którym hałas przekracza dopuszczalne normy. Otworzyło to mieszkańcom wyznaczonego terenu drogę do domagania się od władz portu lotniczego odszkodowań z tytułu spadku wartości nieruchomości oraz

Lotnisko w Poznaniu: biegli źle mierzą hałas w sprawach o odszkodowania

obliczeniach wykorzystać średnią wartość maksymalnego poziomu dźwięku. "Jeśli generujemy hałas ponad normę, to godzimy się na to i wypłacimy odszkodowanie wskazane przez sąd. Jednak naszym zdaniem biegli nie stosują odpowiedniej metodologii. Są przede wszystkim ekspertami z dziedziny spadku wartości

Najdroższe mieszkania w Poznaniu. Z koszmarną niespodzianką

Najdroższe mieszkania w Poznaniu. Z koszmarną niespodzianką

za głośno, mogą się do nas zgłosić. Wówczas bez zapowiedzi badamy, czy normy hałasu nie są przekroczone - tłumaczy Małgorzata Koziarska z Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Dopuszczalne limity hałasu w strefie śródmiejskiej wynoszą 55 decybeli w ciągu dnia i 45 w nocy. A jeśli zostaną

Głośny spór o wyciszenie marketu na Kabatach. Ostra dyskusja

Głośny spór o wyciszenie marketu na Kabatach. Ostra dyskusja

supermarketu - nie chcieli uwierzyć w obietnice. - Mówi pan, że na dachu będzie 180 urządzeń klimatyzacyjnych. Obecnych 18 sprawia, że w nocy hałas jest na granicy normy. Co będzie przy 180? - pytała Monika Czerwińska z bloku przy Zaruby 9, oddalonego o mniej więcej 30 metrów od Tesco. - Nowoczesna galeria

Krakowskie lotnisko zapłaci odszkodowanie za hałas

Krakowskie lotnisko zapłaci odszkodowanie za hałas

której przekraczane są normy hałasu. Jak podkreśla mecenas Skowron, znaczenia w tej sytuacji nie miało to, czy dom wybudowano w tej strefie w latach 70. czy kilka lat temu. Ich właściciele mogli domagać się rekompensaty za przekroczone normy. Z drugiej strony, wprowadzenie strefy spowodowało, że ci

Będzie mniej ekranów dźwiękoszczelnych. Ale już utopiono w nich 1,5 mld zł

Będzie mniej ekranów dźwiękoszczelnych. Ale już utopiono w nich 1,5 mld zł

inwestycjach ekranów będzie od 13 do 82 proc. mniej.Kto jest temu winien? Resort środowiska przyznaje, że dotychczasowe normy były nieżyciowe. Twierdzi też, że GDDKiA przesadziła w ekranowaniu dróg. GDDKiA z kolei broni się, że inny proponowany przez resort sposób ochrony przed hałasem - szpaler drzew - aby

Konferencja Shale Science: wody na poszukiwania gazu z łupków nie brakuje

i nie stwierdzono przekraczania parametrów. Wyjątkiem było przekroczenie norm hałasu na odwiercie Berejów, jednak nie było protestów mieszkańców z tego powodu - dodała. Jak mówiła też Piątkowska, wydaje się, że w warunkach polskich największym wyzwaniem dla inwestora jest transport drogowy. "

Przepisy ograniczające hałas blokują budowę dróg

Przepisy ograniczające hałas blokują budowę dróg

Niemczech hałas przy drodze może sięgać 65 dB.- Te przepisy blokują nam przebudowę dróg. W wielu miejscach modernizacji nie da się zrobić tak, żeby wypełnić polskie normy. A jeśli się da, to za horrendalne pieniądze - mówi Grzegorz Stech, szef małopolskiego zarządu dróg wojewódzkich.Przy budowie drogi

Aprobata techniczna tajemnicą przedsiębiorstwa ?

Aprobata techniczna tajemnicą przedsiębiorstwa ?

). odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, e). ochrony przed hałasem i drganiami, f). oszczędności energii i odpowiedniej izolacyjności cieplnej przegród. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 92 poz. 881) aprobata

"DGP": Gminy chętnie blokują elektrownie wiatrowe

uważa, że na inwestycje wiatrakowe decydują się przede wszystkim gminy, które nie mają pieniędzy i liczą na zastrzyk gotówki od inwestora.Branża odpiera zarzuty. "Przepisy są bardzo rygorystyczne, bierze się pod uwagę efekt cienia czy normy hałasu. Odgórne ograniczanie lokalizacji wszystkich

"Dziennik Gazeta Prawna": Gminy chętnie blokują elektrownie wiatrowe

uważa, że na inwestycje wiatrakowe decydują się przede wszystkim gminy, które nie mają pieniędzy i liczą na zastrzyk gotówki od inwestora. Branża odpiera zarzuty. "Przepisy są bardzo rygorystyczne, bierze się pod uwagę efekt cienia czy normy hałasu. Odgórne ograniczanie lokalizacji wszystkich

"Rz": Ekrany akustyczne powstały tam gdzie nie musiały. Straciliśmy koło 1 mld zł

"Rz": Ekrany akustyczne powstały tam gdzie nie musiały. Straciliśmy koło 1 mld zł

Przez złe przepisy autorstwa resortu środowiska, na ekranowaniu Polski straciliśmy około miliarda złotych. Ekrany postawiono tam, gdzie powstać wcale nie musiały. Przed samochodowym ruchem chronią np. lasy i ugory.Pięć lat temu Ministerstwo Środowiska wprowadziło w Polsce normy hałasu, które należą

Stryków walczy o prawo do ciszy

Stryków walczy o prawo do ciszy

syn państwa M., który ze Strykowa "uciekł" do Łodzi. Z badań natężenia hałasu powtarzanych w 2006 i 2009 r. (po otwarciu łącznika) wynika, że niemal nic się nie zmieniło. Normy przekroczone są od kilkunastu do ponad 20 procent. Walczak: - Najgorzej było w 2006 i 2007 r. Wicedyrektor łódzkiej

"DGP": Inwazja ekologicznych tirów na polskich drogach

. Czyli im mniej auto zużywa paliwa, emituje hałasu oraz spalin, tym taniej może jeździć po drogach" - wyjaśnia Anna Wrona ze Zrzeszenia Międzynarodowych Przewoźników Drogowych w Polsce.Jak wylicza dziennik, kilometr drogi w systemie e-myta przejechany kilkunastoletnim tirem, spełniającym normę Euro

"Dziennik Gazeta Prawna": Inwazja ekologicznych tirów

. Czyli im mniej auto zużywa paliwa, emituje hałasu oraz spalin, tym taniej może jeździć po drogach" - wyjaśnia Anna Wrona ze Zrzeszenia Międzynarodowych Przewoźników Drogowych w Polsce. Jak wylicza dziennik, kilometr drogi w systemie e-myta przejechany kilkunastoletnim tirem, spełniającym normę Euro

Mazowieckie. Mieszkańcy gminy Drobin protestowali przeciwko turbinom wiatrowym

obecnych regulacjach prawnych istnieją zapisy dotyczące norm hałasu, nie ma natomiast norm odnoszących się do odległości turbin wiatrowych od zabudowań. Zaznaczył przy tym, że początkowo zakładano budowę na terenie gminy 14 turbin wiatrowych, ale po analizie lokalizacji i w porozumieniu z inwestorem dwie z

Czy Polska będzie demontować turbiny wiatrowe?

powiedział wyraźnego "nie" i posłowie nie wiedzieli, co robić - mówi przedstawiciel jednej z firm wiatrowych. - Nikt nie chroni ludzi przed hałasem. Czy wyobraża pan sobie wypoczynek i życie na Mazurach, gdzie właśnie próbuje się zlokalizować kilkaset elektrowni wiatrowych? - pytała w liście do

Aaaaaby lotnisko pozwać - zadzwoń. Prawnicy znaleźli odlotowy interes

Przed rokiem na terenie wokół poznańskiej Ławicy, gdzie hałas przekracza dopuszczalne normy, wprowadzono tzw. obszar ograniczonego użytkowania.Dzięki temu właściciele położonych tam domów i działek mogą domagać się od lotniska wygłuszenia mieszkań oraz odszkodowania za utratę wartości nieruchomości

Małopolskie. Ruszył proces przeciwko lotnisku o odszkodowanie

Małopolskiego. Na mocy uchwały, w strefie A tego obszaru obowiązuje zakaz zabudowy mieszkalnej. Istniejące budynki można użytkować lub rozbudowywać stosując zabezpieczenia zapewniające dotrzymanie norm hałasu w pomieszczeniach, tj. wyciszenie drzwi, okien, ścian zewnętrznych, dachów. Autorzy pozwów podkreślają

Lotniska wydadzą kilkaset milionów na odszkodowania za hałas

okolicznych mieszkańców. Zgodnie z prawem w strefie, gdzie normy hałasu są przekraczane (głównie tam, gdzie samoloty wznoszą się po starcie i podchodzą do lądowania), trzeba utworzyć tzw. obszar ograniczonego użytkowania. Obowiązują w niej różne obostrzenia dotyczące np. budowy szkół i szpitali. W Warszawie o

Elektryczna flota- przyszłość czy mit?

spalinowym, hałaśliwe i emitujące mnóstwo zanieczyszczeń. Życie w ich obecności staje się coraz większym koszmarem. Hałas i zanieczyszczenia trzeba eliminować. Na razie pomagają w tym samochody hybrydowe, będące łącznikiem między tym co teraz, czyli autami spalinowymi a tym, co niesie przyszłość, czyli

Aspekty środowiskowe w zamówieniach publicznych

dobór odpowiednich asortymentów, technik, technologii, procesów, produktów, towarów i usług. Opis przedmiotu zamówienia można sformułować poprzez odwołanie się do norm europejskich, międzynarodowych lub krajowych, które dotyczą ekologicznej charakterystyki produktów lub usług. Opis ten może również

Chińskie maszyny do prokuratury

importowane z Chin nie spełniają wymagań przepisów polskich i unijnych: dotyczących bezpieczeństwa, poziomu hałasu w kabinie, emisji hałasu, spalin i innych zanieczyszczeń. Spełnienie tych norm powinno być potwierdzone badaniami lub certyfikatami wydanymi przez jednostki uznane w UE. Polscy producenci

Kolejna inwestycja na Opolszczyźnie zablokowana

przez protestujących budowane były bardziej w oparciu o emocje niż chłodne analizy. Podnosili oni m.in., że wiatraki odstraszą turystów przyjeżdżających do gminy, że przekroczone zostaną normy hałasy, że wiatraki mają być budowane zbyt blisko gospodarstw i to będzie szkodzić zdrowiu mieszkańców.Prezes

Ważne, żeby mieć pracę, nie robotę

dyrektywy wdrożone. Określone normy dopuszczalnego hałasu, promieniowania, czynników chemicznych itd. Nic, tylko się cieszyć.- Problem w tym, że w świadomości zarówno pracodawców, jak i pracowników te normy to wymysł biurokratyczny: "A co tam będziemy się tym przejmować?!". Oficjalnie mamy w

Test opon fundacji Pro-Test - tylko co trzecia dostała ocenę dobrą

możemy dzięki nim zaoszczędzić średnio 0,3-0,4 litra benzyny lub oleju napędowego na każdych 100 kilometrach. Testerzy ocenili także hałas, jaki opony emitują podczas jazdy, i to zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz jadącego samochodu. Hałas wewnątrz auta oceniał ekspert podczas jazdy na asfalcie oraz

Autostrada marnotrawstwa

procedur była ubiegłoroczna zmiana przepisów, która pozwoli w ciągu kilku lat zaoszczędzić co najmniej 1,8 mld zł na ekranach dźwiękochłonnych montowanych przy autostradach. Przez cztery lata wskutek zbyt restrykcyjnych norm stawiane były niemal wszędzie, co podrożyło budowę autostrad o 1,5 mld zł. Jednak

Całe miasto stoi w korku: to przez złą sygnalizację?

związku z meczem - powiedziała. Dodała, że sytuacja wracała do normy od godz. 9 w piątek. Czy zmian nie można by jednak wprowadzać w weekendy, gdy samochodów jest mniej? - Nie mogliśmy czekać z interwencją, ale następnym razem postaramy się wziąć to pod uwagę - zadeklarowała pani rzecznik.Majstrowanie

Będą odszkodowania za sąsiedztwo lotniska

Przyjęta uchwała to konsekwencja nowelizacji ustawy o ochronie środowiska, która nakłada na samorządy obowiązek wyznaczenia strefy wokół lotniska, w której przekraczane są normy hałasu. Urząd marszałkowski wspólnie z władzami lotniska stworzyli ją po konsultacjach z mieszkańcami narzekającymi na

Spędziliśmy dzień w niemieckim Amazonie. Tak będzie i u nas

pracownicy są też zatrudnieni na tzw. umowach rodzicielskich - zamiast o 7 rano rozpoczynają zmianę o godz. 8, co umożliwia im odprowadzenie dzieci do przedszkoli i szkół. Warunki pracy są dość uciążliwe: w hali panuje hałas, a powietrze jest bardzo suche. - To przez klimatyzację. Jako jedna z nielicznych

Spór Złotą 44: co wolno sąsiadowi, a co inwestorowi?

wspólnoty mieszkaniowej i jako posiadacze mieszkań wykupionych na własność. I z tego przywileju korzystają. Każdy by się bronił, gdyby przed oknami niezgodnie z normami budowlanymi stawiano mu wieżowiec zabierający światło, budzący wątpliwości co do poziomu hałasu i emisji spalin z pięter parkingowych

Most Północny: minął termin zakończenia budowy

Starzyńskiego, wzdłuż Trasy AK i w al. Prymasa Tysiąclecia - wszędzie tam już po kilku latach pokryły się rdzą. - Te ekrany to nie nasze widzimisię, ale wynik wyśrubowanych norm hałasu, które obowiązują w Polsce - mówi Agata Choińska. - Wygląd uzgadnialiśmy zaś z miejskim wydziałem estetyki.Przeczytaj także

MIASTO BRUDU I ŚWIĘTOŚCI

Hindusów, nie jest polecana turystom z Zachodu, gdyż w najlepszym wypadku może skończyć się nieprzyjemną wysypką i ciężkim zatruciem pokarmowym. Liczba niebezpiecznych dla ludzkiego zdrowia bakterii przekracza tu europejskie normy kilkaset razy.Hindusom zanieczyszczenie Gangesu wydaje się w ogóle nie

Jak pragnę etatu!

. 18 zł na rękę. Aby się utrzymać, muszę pracować minimum 80 godzin w miesiącu. Zdarzało się, że pracowałam po 9 godzin dziennie w hałasie przekraczającym dopuszczalne normy. Pracodawca nie zapewnia lektorom nawet wody do zwilżenia gardła. Do niedawna wymuszał na nas pracę w święta za zwykłą roboczą

Walka z wiatrakami. ''Wywiozę wójta, jeśli zgodzi się na elektrownię''

zdecydowanie ponad normy dotyczące emisji hałasu. Krajowa norma pozwala na postawienie wiatraka w takiej odległości, by emitowany przez niego hałas nie przekraczał w nocy 50 decybeli. W przypadku wiatraka Clean Energy ta odległość wynosi 250 metrów. - My jednak postanowiliśmy, że dla uspokojenia mieszkańców

Węgiel na granicy: za i przeciw kopalni

metrów. Nad tą metodą dopiero pracują naukowcy. Mazurek sprawę widzi inaczej. - Nie ma tylko zysków albo strat. Zróbmy bilans, ile szans, ile zagrożeń. Nie ma dziś możliwości, by elektrownia i kopalnia nie spełniały restrykcyjnych norm. Wystarczy popatrzeć jak było pod Koninem, jak jest dziś. Zresztą

Woda, powietrze, prąd

nie spełniała norm, Główny Inspektorat Sanitarny może nałożyć na gminę mandat, a w razie zagrożenia zdrowia zamknąć wodociąg i nakazać gminie dowożenie wody. Powietrze. Tu też przepisy są zgodne z unijnymi. Jak podkreślają specjaliści, niewiele one zmieniły w porównaniu z wcześniejszymi. Hałas. W

Miasto zaczyna wielki remont ul. Wyszyńskiego

drodze. Okna w domach wychodzących bezpośrednio na ulicę zostaną na koszt miasta wymienione na dźwiękoszczelne. W rok po remoncie miasto musi też przeprowadzić badania natężenia hałasu. Jeśli zostaną przekroczone normy, trzeba będzie np. ustawić ekrany akustyczne.

Przedszkole, czyli dziecka nie oszukasz

nieruchomości. Tu nie. Może hałas im przeszkadza?Krzyk dziecka nie będzie uwzględniony przez żaden urząd w proteście. Zwyczajnie usiłowali mnie przestraszyć. Zdziwiła się pani?Tak. Każdy przecież ma dzieci. Ale, jak widać, toleruje się tylko krzyk swoich. Inne mają broń Boże nie krzyczeć. To dlaczego pani się

Poprawa gospodarki wodno-ściekowej na terenie gminy Bytom - BPK Bytom

hałas powodowany przez pracujący ciężki sprzęt. Nie łatwo jest także utrzymać porządek, bo ulice w Stolarzowicach i Górnikach to jeden wielki plac budowy. Wykonawca musi także wchodzić na tereny prywatne - za zgodą właścicieli. A wszystko po to, by wykonać przyłącza. Organizacja pracy Uniknąć tych

Zamiast nowego lotniska, nowy pas dla Okęcia

mieszkańców żyjących w strefie hałasu przekraczającego normy spadła aż siedem razy.

Lepsze połączenia transportowe dzięki Funduszowi Spójności

pasażerskich do 160 km/h, a towarowych do 120 km/h; • zwiększenie nacisku na oś do 225 kN; • umożliwienie kursowania pociągów towarowych o długości do 750 m oraz zgodność z odpowiednimi normami. Poza tym, modernizacja odcinka Warszawa - Gdynia wpisuje się w proces przygotowań do organizacji Mistrzostw Europy w

Warszawskie ulice schowają się w tunelach

Powszechne w wielu miastach Europy tunele coraz częściej planowane są też w Warszawie. Ich projektowanie wymuszają przede wszystkim mieszkańcy, którzy boją się hałasu przy szykowanych trasach szybkiego ruchu. Trzy tunele w stolicy zapowiada rządowa Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad

Polacy lubią śmieci cz.1

bezbarwny kąt Warszawy.A oto i spalarnia. Budynek niczego sobie, a przed nim wielka tablica świetlna, niejako uprzedzająca pytania o skład tego, co aktualnie wylatuje z komina. Wszystko poniżej normy. Biorę więc głębszy wdech i wchodzę. O ile Łubna ma w sobie coś z malowniczego cmentarzyska, to ZUSOK jest

Nie znalazłeś tego, czego szukasz? Zapytaj użytkowników

Mapa akustyczna

6 mln pojazdów w ciągu roku (16 400 pojazdów/dobę), wiele miast również ma już mapy akustyczne sporządzone i udostępnione w Internecie, niektóre miasta wciąż opracowują portale internetowe z mapami (np. Radom). Polskie normy dotyczące hałasuPod koniec października 2012 roku w Polsce weszło w życie

Infradźwięki

ta rozbieżność została uporządkowana poprzez wprowadzenie odpowiednich norm: według nieaktualnej już polskiej normy PN-86/N-01338:1986 infradźwiękami nazywano dźwięki lub hałas, którego widmo częstotliwościowe zawarte jest w zakresie od 2 Hz do 16 Hz, w nowelizacji PN-Z-01338:2010 określono zakres hałasu

Pesa Dart

z elementów stalowych wysokiej wytrzymałości i kompozytowych, będzie spełniać założenia normy (czterech scenariuszy zderzeń) EN 15227. Elementy bezpieczeństwa będą stanowiły: klatka bezpieczeństwa kabiny maszynisty, aluminiowy blok o strukturze plastra miodu, absorbery energii i zgarniacz. Wnętrze pojazdu

Airbus A318

samolotów A320. Funkcja stromej ścieżki schodzenia do lądowania sprawia, że A318 to samolot dobrze nadający się do obsługi górskich lub ograniczonych przestrzennie lotnisk, jak lotniska w miastach, gdzie dodatkowo samolot ten spełnia restrykcyjne normy emisji hałasu. A318 dla British Airways zostaną

Plac zabaw

zróżnicowanie ukształtowania otoczenia warunki klimatyczne, w tym: zwiększone występowanie nasłonecznienia, wiatru, czy deszczu warunki dotyczące ewentualnego zanieczyszczenia, czy hałasu bezpieczeństwo i funkcje urządzeń Właściwie przygotowany projekt placu zabawWymiary elementów i stopień skomplikowania

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.
Zasady zachowania poufności. O Wikipedii. Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność. Materiał pochodzący z Wikipedii został zmodyfikowany poprzez ograniczenie liczby przypisów. Wikipedia® is a registered tradmark of the Wikimedia Foundation.